بلاگ
اسکراب چیست و چه فوایدی دارد؟ روش استفاده، انواع و نکات مهم
آذر
اسکراب (Scrub) یک محصول مراقبت پوست است که با لایهبرداری فیزیکی، سلولهای مرده سطح پوست را جدا میکند. این محصول معمولاً به شکل کرم یا ژل حاوی ذرات ریز (مانند شکر، نمک، پودر هسته میوهها یا دانهها) تهیه میشود و با ماساژ دادن روی پوست، به پاکسازی عمقی منافذ و از بین بردن بافتهای مرده کمک میکند. نتیجه استفاده صحیح از اسکراب، داشتن پوستی نرمتر، شفافتر و با ظاهر یکدستتر است. البته توجه: اگر اسکراب بهدرستی و متناسب با نوع پوست انجام نشود، ممکن است به جای بهبود، به پوست آسیب برساند.
در ادامه به طور جامع به معرفی انواع اسکراب صورت، بدن و لب، فواید علمی و اثباتشدهی آنها، روش استفاده صحیح و نکات مهم و احتیاطها میپردازیم. همچنین تفاوت اسکرابهای طبیعی با اسکرابهای شیمیایی را توضیح خواهیم داد تا بتوانید بهترین گزینه را برای روتین پوستی خود انتخاب کنید.
اسکراب چیست و چگونه عمل میکند؟
اسکراب در زبان فارسی به معنای ساییدن یا مالش دادن است و در محصولات مراقبت پوست به هر نوع لایهبردار فیزیکی اطلاق میشود. عملکرد اصلی اسکراب، اکسفولییشن (exfoliation) یا همان زدودن سلولهای مرده از لایه بیرونی پوست است.
پوست ما به طور طبیعی هر چند هفته یکبار سلولهای مرده را میریزد (فرآیندی به نام Desquamation)، اما این روند همیشه کامل و یکنواخت انجام نمیشود. تجمع سلولهای مرده روی سطح پوست میتواند ظاهری کدر، خشک یا پوستهپوسته به پوست بدهد. در اینجا اسکرابها وارد عمل میشوند: با لایهبرداری مکانیکی، این سلولهای اضافی را حذف کرده و به نمایان شدن لایههای تازهتر و جوانتر پوست کمک میکنند.
اسکرابها بسته به نوع خود ممکن است حاوی مواد دانهای طبیعی (مانند شکر، نمک دریایی، تفاله قهوه، پودر پوست گردو یا زردآلو و غیره) یا ذرات ساختهشده (مانند میکروبیدهای پلیمری که البته به دلیل مضرات زیستمحیطی تقریباً منسوخ شدهاند) باشند.
هنگام ماساژ ملایم اسکراب روی پوست، این ذرات مانند سمبادهی بسیار نرم عمل کرده و لایه سطحی سلولهای فرسوده و آلودگیها را برمیدارند. به این ترتیب، پوست تازهتر و تمیزتری نمایان میشود که آماده جذب بهتر محصولات مراقبتی بعدی است.
دو نوع روش کلی برای لایهبرداری پوست وجود دارد: لایهبرداری مکانیکی (فیزیکی) و لایهبرداری شیمیایی. اسکرابها در دسته لایهبردارهای مکانیکی قرار میگیرند، یعنی از طریق عمل فیزیکی ساییدن، پوست را لایهبرداری میکنند.
در مقابل، لایهبردارهای شیمیایی مانند اسیدهای میوه (آلفا هیدروکسی اسیدها) یا سالیسیلیک اسید (بتا هیدروکسی اسید) بدون ذرات جامد، با حل کردن پیوند بین سلولهای مرده، آنها را از پوست جدا میکنند. در بخشهای بعدی به تفاوتها، مزایا و موارد کاربرد هر دو نوع اشاره خواهیم کرد.
فواید و مزایای اسکراب برای پوست
استفاده منظم و صحیح از اسکراب میتواند فواید متعددی برای پوست داشته باشد که هم از دید زیبایی و هم از نظر علمی قابل توجه است:
1.حذف سلولهای مرده و روشنکننده پوست:
اولین و بدیهیترین فایده اسکراب، زدودن سلولهای مردهی انباشتهشده روی سطح پوست است. با از بین رفتن این لایه کدر و فرسوده، پوست فوراً شفافتر و درخشانتر به نظر میرسد. در واقع، اسکراب با برداشتن لایهی کدر خارجی، شاید درخشندگی طبیعی پوست را بازیابی کند. بسیاری از افراد متوجه میشوند که بعد از اسکراب، پوستشان اصطلاحاً میدرخشد و سالمتر به نظر میآید.
2.بهبود جذب محصولات مراقبتی:
وقتی لایهی سلولهای مرده و چربی اضافی از روی پوست برداشته شود، محصولات مراقبتی مانند سرمها و کرمهای مرطوبکننده بهتر میتوانند نفوذ کنند. بنابراین اسکراب کردن قبل از استفاده از کرمها، تاثیر آنها را بیشتر میکند. به گفته متخصصان پوست، لایهبرداری منظم اجازه میدهد سرمها و مرطوبکنندهها عمیقتر و موثرتر وارد پوست شوند، چون دیگر مانع سلولهای مرده در کار نیست.
3.باز کردن منافذ و جلوگیری از جوش:
تجمع چربی، آلودگی و سلولهای مرده در منافذ پوست میتواند به ایجاد جوشهای سرسیاه و سرسفید منجر شود. اسکراب با پاک کردن این منافذ، از بروز بسیاری از جوشها پیشگیری میکند. همچنین لایهبرداری مکانیکی میتواند منافذ را تا حدی تخلیه کند و در نتیجه احتمال بروز آکنههای غیرالتهابی را کاهش دهد. حتی در مورد آکنههای التهابی (جوشهای قرمز و چرکی)، لایهبرداری ملایم در کاهش انسداد منافذ مؤثر است – البته باید با احتیاط انجام شود که در بخشهای بعدی توضیح میدهیم.
4.جلوگیری از موهای زیرپوستی:
یکی دیگر از فواید مهم اسکراب به ویژه برای پوست بدن، پیشگیری از ایجاد موهای زیرپوستی پس از اصلاح است. با اسکراب کردن منظم، دهانه فولیکولهای مو باز شده و موهای تازه رشد کرده به راحتی از پوست خارج میشوند.
این کار از گیر کردن مو در زیر پوست و ایجاد برجستگیهای ناخوشایند (که به آن موی زیرپوستی یا ingrown hair میگویند) جلوگیری میکند. مثلا توصیه میشود قبل از اصلاح با تیغ در نواحی مثل پاها یا ریش، یک اسکراب ملایم انجام شود تا سطح پوست صاف و عاری از سلول مرده باشد و موها آزادانه رشد کنند.
5.نرمتر و هموارتر شدن بافت پوست:
با حذف سلولهای خشک و پوستهپوسته، پوست به طرز محسوسی نرمتر و لطیفتر میشود. لمس پوست بعد از اسکراب، معمولا حس صافی و نرمی بیشتری دارد زیرا ناهمواریهای سطحی پوست کاهش یافته است. بعلاوه نواحی زبر بدن مانند آرنج، زانو و قوزک پا که مستعد تجمع سلولهای ضخیم مرده هستند، پس از اسکراب نرمتر و روشنتر به نظر خواهند رسید.
6.یکدست شدن رنگ و ظاهر پوست:
تجمع لایههای مرده میتواند باعث کدر شدن رنگ پوست یا حتی ایجاد لکهای ریز و نواحی تیرهتر شود. اسکراب با از بین بردن این لایه، به یکنواختتر شدن رنگ پوست کمک میکند. همچنین برخی از اسکرابها حاوی ترکیبات روشنکننده (مثل ویتامین سی یا آنزیم میوهها) هستند که در کاهش لکههای سطحی موثرند.
به طور کلی، متخصصان اشاره کردهاند که لایهبردارهای شیمیایی میتوانند به کاهش پیگمنتیشن نایکنواخت سطح پوست کمک کنند و درخشندگی و شفافیت پوست را افزایش دهند. اسکرابهای فیزیکی نیز با زدودن لایه تیره و آلودگیها، پوست را شفافتر نشان میدهند.
7.کاهش ظاهری خطوط ریز و علائم پیری:
اگرچه نباید انتظار معجزه در محو چینوچروکها داشت، اما با برداشته شدن سلولهای مرده که درون شیار چینها جمع شدهاند، خطوط ریز و چروکهای سطحی کمتر به چشم میآیند. در واقع اسکراب ظاهر پوست را نرمتر و هموارتر میکند و همین امر باعث میشود خطوط ظریف نور را کمتر منعکس کرده و دیده نشوند.
همچنین تحریک خفیف پوست به وسیله ماساژ اسکراب ممکن است جریان خون موضعی را اندکی افزایش دهد که به گذر زمان میتواند به کلاژنسازی و قوام پوست کمک جزئی کند (گرچه شواهد علمی مستقیمی برای اثر چشمگیر اسکراب بر چروک عمقی وجود ندارد و برای چروکهای واضح باید از روشهای درمانی پیشرفتهتر بهره گرفت).
8.افزایش سرعت نوسازی پوست:
فرآیند لایهبرداری نوعی استرس کنترلشده به پوست وارد میکند. طبق گفته متخصصان، اسکراب در حد ملایم نوعی آسیب کنترلشده ایجاد میکند که به لایههای عمقی پوست پیام میدهد برای ترمیم و تولید سلولهای تازه اقدام کنند. این واکنش ترمیمی میتواند چرخه نوسازی سلولهای پوست (turnover) را تسریع کند و در درازمدت پوست جوانتر و شادابتری را به همراه داشته باشد. به بیان سادهتر، اسکراب به پوست تلنگر میزند که «خودت را ترمیم کن و سلول تازه بساز!».
با توجه به موارد بالا، مشخص است که اسکراب اگر درست و بهجا استفاده شود، میتواند به حفظ زیبایی و سلامت پوست کمک کند. در واقع متخصصان پوست اسکراب و لایهبرداری منظم (در کنار مرطوبسازی و ضدآفتاب) را از ارکان یک روتین مراقبت پوست برای اکثر افراد میدانند. البته همانطور که گفته شد، بهرهمندی از این فواید منوط به انجام صحیح اسکراب و رعایت اعتدال است. در بخشهای بعدی درباره روش درست اسکراب کردن و نکات ایمنی آن مفصل صحبت خواهیم کرد.
انواع اسکراب: صورت، بدن و لب
اسکرابها بر اساس ناحیه کاربرد و ترکیباتشان انواع مختلفی دارند. سه نوع رایج اسکراب عبارتاند از اسکراب صورت، اسکراب بدن و اسکراب لب. هر یک از این اسکرابها با فرمولاسیون مخصوص به همان ناحیه طراحی شدهاند و نحوه استفاده و دفعات مناسب استفاده از آنها نیز متفاوت است. در این بخش به معرفی هر نوع اسکراب و کاربردهای ویژه آن میپردازیم.
اسکراب صورت (Face Scrub)
اسکراب صورت مخصوص پوست ظریف و نازک صورت فرموله میشود. این محصولات عموماً دانههای ریزتر و ترکیبات ملایمتری نسبت به اسکراب بدن دارند، چرا که پوست صورت حساستر بوده و آسیبپذیری بیشتری دارد.
اسکراب صورت برای پاکسازی عمیق پوست، رفع پوستههای خشک اطراف بینی یا چانه، باز کردن منافذ و بهبود بافت کلی صورت به کار میرود. بسیاری از افراد که دچار کدری پوست، جوشهای سرسیاه روی بینی، یا زبری مناطقی مثل کنار بینی هستند، با استفاده منظم و درست از اسکراب صورت، بهبود محسوسی مشاهده میکنند.
از آنجا که پوست صورت حساس است، انتخاب اسکراب مناسب اهمیت زیادی دارد. توصیه میشود از اسکرابهایی استفاده کنید که ذرات لایهبردار آنها گرد و یکنواخت باشد (مثلاً دانههای جوجوبا یا مومهای کروی) و از محصولات با ذرات خیلی زبر و ناهموار (مثل هسته زردآلو خردشده) برای صورت خودداری کنید.
دلیلش این است که ذرات زبر و خشن میتوانند موجب ایجاد خراشها و ترکهای میکروسکوپی در سطح پوست صورت شوند که با چشم قابل دیدن نیستند اما به مرور زمان مشکلاتی ایجاد میکنند. طبق نظر متخصصان، اسکرابهای خیلی خشن ممکن است باعث ایجاد میکرو ترکهایی در پوست شوند و آن را نسبت به آسیبهای محیطی، آلودگی و آفتاب آسیبپذیرتر کنند. بنابراین در انتخاب یک اسکراب صورت، به ملایم بودن فرمولاسیون آن توجه کنید و در صورت امکان، ابتدا مقدار کمی از آن را روی بخش کوچکی از پوست بازو تست کنید تا مطمئن شوید موجب تحریک نمیشود.
برخی از محصولات مانند اسکراب های صورت و بدن تراست به طور تخصصی برای کارایی متفاوت تولید شده اند، برخی با ویتامین سی همراه هستند که نقش روشن کننده را ایفا می کنند و برخی با ذغال فعال برای از بین بردن باکتری ها مناسب هستند. بنابر این دقت به مواد موثره استفاده شده در کنار اسکراب نیز اهمیت بالایی دارد.
طرز استفاده از اسکراب صورت:
برای اینکه از اسکراب صورت بهترین نتیجه را بگیرید و به پوست آسیب نرسانید، مراحل زیر را دنبال کنید:
1.پاکسازی ابتدایی:
ابتدا صورت خود را با یک شوینده ملایم بشویید تا آرایش، چربی سطحی و آلودگیهای روزمره برطرف شوند. پوست صورت هنگام اسکراب باید تمیز و کمی مرطوب باشد. وجود رطوبت ملایم روی پوست (مثلاً پس از شستشو با آب ولرم و خشک نکردن کامل) به لغزش راحتتر اسکراب و کاهش سایش خشن کمک میکند.
2.اعمال اسکراب با ملایمت:
مقدار کمی (به اندازه یک سکه کوچک) از اسکراب صورت را برداشته و با نوک انگشتان روی پوست بگذارید. سپس با حرکات دورانی بسیار ملایم شروع به ماساژ دهید. از فشار دادن بیش از حد دست خودداری کنید – نیاز نیست محکم بسابید! به آرامی و دایرهوار تمام صورت را ماساژ دهید و روی مناطق خشکتر یا دارای جوش سرسیاه (مانند اطراف بینی و چانه) بیشتر تمرکز کنید. مدت زمان ماساژ حدود ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه کافیست. توجه کنید که ناحیه دور چشم را هرگز اسکراب نکنید؛ پوست اطراف چشم بسیار نازک و حساس است و نیازی به لایهبرداری مکانیکی ندارد.
3.آبکشی با آب ولرم:
پس از ماساژ ملایم، صورت را با آب ولرم (مایل به خنک) به طور کامل بشویید. آب خیلی داغ میتواند باعث خشکی و تحریک بیشتر پوست بعد از اسکراب شود، بنابراین آب ولرم یا خنک ترجیح دارد. مطمئن شوید که ذرات اسکراب کاملاً از روی پوست شسته شدهاند و چیزی روی صورت باقی نمانده است.
4.خشک کردن و مرطوبسازی:
صورت را به آرامی با یک حوله تمیز تمدار (ضربهای) خشک کنید و از کشیدن حوله روی پوست خودداری کنید. کمی رطوبت روی پوست باقی بگذارید. بلافاصله پس از خشک کردن نسبی، از یک مرطوبکننده مناسب پوست صورت استفاده کنید.
این کار بسیار مهم است زیرا بعد از لایهبرداری، پوست مستعد خشکی است و باید رطوبترسانی شود تا از خشک شدن یا التهاب پوست جلوگیری گردد. مرطوبکننده همچنین به تسکین پوست و حفظ سد محافظتی آن کمک میکند.
5.ضدآفتاب فراموش نشود:
اگر در روزهای پس از اسکراب قصد خروج از منزل دارید، حتماً از کرم ضدآفتاب با SPF مناسب استفاده کنید. لایهبرداری پوست را کمی نسبت به آفتاب حساستر میکند، پس محافظت در برابر UV اهمیت دوچندان مییابد. بهتر است اسکراب صورت را در شب انجام دهید تا پوست در طول شب ترمیم شود و صبح روز بعد با استفاده از ضدآفتاب، از آن محافظت کنید.
6.دفعات استفاده:
بسته به نوع پوست، معمولاً ۱ تا ۲ بار در هفته اسکراب صورت کافیست. اسکراب بیش از حد (مثلاً هر روز) به شدت منع میشود، چون میتواند باعث خشکی، قرمزی و حتی آسیب به سد دفاعی پوست شود. اگر پوست حساسی دارید یا از قبل از رتینوئیدها/اسیدها استفاده میکنید، حتی هفتهای یک بار یا یک هفته درمیان اسکراب کردن ممکن است بهتر باشد. همیشه به واکنش پوست خود توجه کنید و در صورت مشاهده قرمزی یا تحریک، دفعات را کاهش دهید.
با رعایت موارد بالا، اسکراب صورت میتواند روشی موثر برای حفظ شادابی و پاکیزگی پوست شما باشد. پس از هر بار اسکراب، از دیدن پوست شفاف و نرم صورتتان لذت خواهید برد!
اسکراب بدن (Body Scrub)
اسکراب بدن برای استفاده روی پوست نواحی مختلف بدن (به جز صورت) طراحی شده است. پوست بدن معمولاً ضخیمتر از پوست صورت است و میتواند ذرات زبرتر و لایهبرداری قویتری را تحمل کند. از این رو اسکرابهای بدن اغلب حاوی کریستالهای درشتتری مثل نمک دریایی، شکر خام، تفاله قهوه و مانند آن هستند.
اسکراب بدن برای از بین بردن خشونی نواحی زبر (مانند آرنج، زانو، قوزک پا)، رفع خشکی و فلسی شدن پوست (مثلاً در ساق پا یا ران)، و همچنین قبل از برخی اقدامات زیبایی مانند سولاریوم یا اپیلاسیون کاربرد فراوانی دارد. پس از یک روز طولانی یا در فصل زمستان که پوست بدن خشک و خشن میشود، یک اسکراب بدن در حمام میتواند پوست را تازه و سرحال کند.
یکی از کاربردهای عالی اسکراب بدن، آمادهسازی پوست برای اصلاح یا برنزه کردن است. مثلاً اگر میخواهید از کرمهای برنزهکننده استفاده کنید، توصیه میشود ابتدا یک اسکراب کامل بدن انجام دهید تا پوست کاملاً صاف و یکنواخت شود؛ این کار باعث میشود رنگ برنزه بهتر و بدون لکه پخش شود. یا پیش از شیو کردن پاها با تیغ، اسکراب کمک میکند موها از زیر پوست دربیایند و تیغ راحتتر و تمیزتر عمل کند (و نتیجه اصلاح صافتر و بدون موهای زیرپوستی باشد).
طرز استفاده از اسکراب بدن:
برای بهرهگیری از مزایای اسکراب بدن و جلوگیری از تحریک پوست بدن، مراحل زیر را در حمام یا دوش دنبال کنید:
1.حمام با آب گرم (نه داغ):
ابتدا برای چند دقیقه در حمام با آب گرم بدن خود را خیس و مرطوب کنید. آب گرم به باز شدن منافذ و نرم شدن لایههای مرده کمک میکند. توجه داشته باشید آب خیلی داغ میتواند چربی طبیعی پوست را کاملاً از بین ببرد و پوست را بیش از حد خشک کند، بنابراین دمای آب باید معتدل و دلپذیر باشد.
2.اعمال اسکراب روی پوست مرطوب:
مقدار کافی از اسکراب بدن را بردارید (بسته به مساحت ناحیه ممکن است به اندازه یک یا دو قاشق غذاخوری برای هر بخش نیاز باشد). اسکراب را روی پوست مرطوب بمالید. برای سهولت، میتوانید از لیف نرم، دستکش مخصوص اسکراب یا کف دستها استفاده کنید. اسکراب را با حرکت دایرهای روی پوست ماساژ دهید. از پاها و دستها شروع کنید و به سمت مرکز بدن بروید – این روش به جریان خون و لنف نیز کمک میکند.
3.تمرکز بر نواحی زبر:
در نقاطی مثل آرنج، زانو، پاشنه پا که پوست ضخیمتر و خشکتری دارند، کمی بیشتر وقت بگذارید. البته حتی در این نواحی هم از فشار بیش از حد پرهیز کنید. فشار ملایم تا متوسط کاملاً کافی است؛ اسکراب قرار است ذرات مرده را بردارد نه اینکه پوست سالم را بخراشد. اگر احساس کردید اسکراب در حال تحریک شدید پوست است، کار را متوقف کنید. هیچوقت آنقدر محکم نسابید که پوست قرمز و دردناک شود.
5.آبکشی کامل بدن:
پس از اینکه تمام بدن (یا نواحی مدنظر) را ماساژ دادید، بدن را با آب ولرم کاملاً بشویید. دانههای اسکراب ممکن است روی پوست باقی بمانند، بنابراین مطمئن شوید همه را از بدن زدودهاید. میتوانید برای اطمینان، یک بار دیگر با دست خالی روی پوست بکشید تا مطمئن شوید چیزی باقی نمانده است.
6.اصلاح (اختیاری):
اگر قصد شیو کردن موهای بدن (مثلاً پاها) را دارید، بهتر است بعد از اسکراب باشد. اسکراب پوست را صاف میکند و موهای زیرپوستی را آزاد میکند، بنابراین تیغ یا اپیلاتور عملکرد بهتری خواهد داشت و نتیجه اصلاح، پوست لطیفتر و یکدستتری خواهد بود. پس از اسکراب میتوانید از ژل اصلاح استفاده کرده و موها را بتراشید.
7.خشک کردن و مرطوبسازی بدن:
بدن را با حوله تمیز به آرامی خشک کنید (باز هم به صورت ضربهای، نه سایشی). وقتی پوست هنوز کمی نمناک است، یک لوسیون بدن یا روغن طبیعی مرطوبکننده را روی تمام نواحی اسکرابشده بمالید. این کار رطوبت را در پوست حبس کرده و از خشکی یا خارش بعد از لایهبرداری پیشگیری میکند. پس از اسکراب، منافذ پوست پذیرای رطوبت و مواد مغذی هستند، بنابراین استفاده از یک مرطوبکننده غنی (حاوی موادی مثل شیباتر، آلوئهورا یا روغن نارگیل) بسیار مفید خواهد بود.
8.دفعات مجاز اسکراب بدن:
بر خلاف تصور برخی، نباید هر روز از اسکراب بدن استفاده کرد. انجام روزانهی اسکراب میتواند چربیهای مفید پوست را از بین برده و منجر به خشکی و سوزش شود. بسته به نوع پوست بدن خود، حداکثر ۲ بار در هفته این کار را انجام دهید. اگر پوست حساسی دارید یا متوجه شدید بعد از اسکراب قرمزی یا خارش پیدا میکنید، دفعات را به هفتهای ۱ بار یا حتی هر دو هفته ۱ بار کاهش دهید. نکته مهم دیگر آن است که بلافاصله پس از اصلاح یا اپیلاسیون، اسکراب نکنید چون پوست در آن حالت تحریکپذیر است. اجازه دهید یکی دو روز از اصلاح بگذرد و سپس اسکراب کنید.
استفاده صحیح از اسکراب بدن، پوست شما را شاداب، نرم و عاری از پوستههای مزاحم میکند. حس لطافت پوست پس از حمام همراه با اسکراب، تجربهای شبیه اسپا را برایتان رقم میزند. بسیاری از کاربران گزارش میکنند که با وارد کردن اسکراب بدن در روتین هفتگیشان، مشکلاتی نظیر زبری زانو و آرنج یا خارش پوست خشک به میزان زیادی کاهش یافته است.
اسکراب لب (Lip Scrub)
اسکراب لب یک لایهبردار بسیار ملایم برای پوست لبها است. پوست لب برخلاف بقیه صورت غدد چربی ندارد و مستعد خشکشدن، ترک خوردن و پوستهپوسته شدن است. اسکراب لب به منظور رفع پوستههای خشک و ایجاد لبهایی نرم و صاف به کار میرود. معمولاً اسکراب لب از ترکیب ذرات ریز قند یا نمک با مواد مرطوبکننده و چربکنندهای مثل روغنهای گیاهی، شیباتر، عسل یا وازلین ساخته میشود. با ماساژ آرام این ترکیب روی لبها، پوست مردهی سطحی برداشته شده و لبها صاف و یکدست میشوند.
فواید اسکراب لب بلافاصله قابل لمس است: سلولهای خشک و پوستهای اضافه لب جدا میشوند و لبها نرمتر و درخشانتر میگردند. این کار بخصوص قبل از استفاده از رژ لب (خصوصاً رژهای مات) توصیه میشود تا رژ روی لب ترکخورده و پوستهپوسته ظاهر بدی پیدا نکند. همچنین در فصلهای سرد سال یا برای افرادی که همیشه لبهای ترکخورده دارند، اسکراب لب میتواند به بهبود ظاهر و احساس لب کمک کند.
طرز استفاده از اسکراب لب:
اسکراب لب را میتوانید هم به صورت آماده از فروشگاه تهیه کنید و هم خودتان به صورت اسکراب خانگی طبیعی درست کنید (مثلاً ترکیب شکر قهوهای و عسل یا روغن نارگیل). نحوه استفاده به شکل زیر است:
- اگر روی لبهایتان رژ لب یا بالم لب دارید، ابتدا آن را کاملاً پاک کنید. لبها باید تمیز و خشک (یا کمی مرطوب) باشند.
- مقدار خیلی کمی (مثلاً به اندازه نخود) از اسکراب لب بردارید. اسکراب را روی لب بالا و پایین بگذارید.
- با یک انگشت تمیز، بسیار آرام و با حرکت دورانی اسکراب را روی تمام سطح لبها ماساژ دهید. مدت این کار حدود ۱۰ تا ۲۰ ثانیه کافیست. دقت کنید که فشار دست خیلی کم باشد چون پوست لب ظریف است و نباید خراش ببیند. هدف فقط جدا کردن پوستهای اضافه است، نه ساییدن شدید لب.
- لبها را با آب ولرم آبکشی کنید یا با دستمال نمدار به آرامی مواد اسکراب را پاک کنید. حتماً تمام ذرات (مثلاً دانههای شکر) را از روی لبها بردارید تا بعداً وارد دهان نشوند.
- فوراً یک بالم لب یا روغن طبیعی مرطوبکننده لب (مثل روغن نارگیل یا بادام شیرین) روی لبهای تمیز بمالید. این کار رطوبت را در پوست لب حبس کرده و از خشک شدن یا سوزش آن بعد از اسکراب جلوگیری میکند. در ضمن بالم لب به نرم ماندن لبها و ترمیم آنها کمک میکند.
- دفعات استفاده: لبها را نباید بیش از حد اسکراب کرد. توصیه عمومی این است که حداکثر ۱-۲ بار در هفته این کار را انجام دهید. حتی بهتر است اگر تازه شروع کردهاید، هفتهای یک بار انجام دهید تا واکنش لبهایتان را ببینید. زیادهروی در اسکراب لب میتواند باعث قرمزی، سوزش و خشکی بیشتر شود. همچنین اگر لبهایتان زخم شده یا ترک عمیق دارد (که خونریزی میکند)، تا بهبود یافتن از اسکراب خودداری کنید چون موجب سوزش شدید خواهد شد.
پس از اسکراب لب، متوجه میشوید که لبها چقدر نرم و صاف شدهاند. لبهای صاف نه تنها احساس بهتری دارند بلکه نمای بهتری نیز دارند و هنگام آرایش زیباتر به نظر میرسند. فقط به یاد داشته باشید که همیشه پس از اسکراب، لبها را چرب و مرطوب نگه دارید، چون لب بدون رطوبت دوباره خشک و ترکخورده میشود.
نکات مهم و احتیاطها در استفاده از اسکراب
در حالی که اسکراب مزایای زیادی برای پوست دارد، اما استفاده نادرست از آن میتواند نتایج معکوس به همراه داشته باشد. برای اینکه از فواید اسکراب بهرهمند شوید بدون اینکه به پوستتان صدمه بزنید، حتماً نکات ایمنی و توصیههای زیر را به خاطر بسپارید:
1.همیشه با ملایمت اسکراب کنید:
بزرگترین اشتباه در لایهبرداری فیزیکی، اعمال فشار بیش از حد است. هرگز پوست را با شدت و زور نسابید. سایش شدید نه تنها سلولهای مرده بلکه لایههای زنده پوست را هم میتراشد و موجب قرمزی، التهاب و سوزش میشود. حرکات دایرهای آهسته با فشار ملایم بهترین روش برای اسکراب است. اگر از براش، اسفنج یا دستکش لایهبردار استفاده میکنید، با ضربات آرام و رفت و برگشتی کوتاه این کار را انجام دهید نه با فشار مداوم.
2.از پوست زخمی یا تحریکشده دوری کنید: هرگز روی زخمهای باز، بریدگیها یا پوست سوخته (مثلاً آفتابسوخته) اسکراب نکنید.
این کار به شدت دردناک بوده و ممکن است عفونت یا آسیب بیشتر ایجاد کند. صبر کنید تا زخم التیام یابد یا قرمزی و آفتابسوختگی فروکش کند، سپس لایهبرداری را از سر بگیرید. همچنین از اسکراب کردن مناطقی که التهاب فعال دارند (مثلاً جوشهای چرکی باز یا اگزمای در حال شعلهور) خودداری کنید؛ اسکراب این ضایعات میتواند وضعیت را بدتر کرده و به گسترش التهاب منجر شود.
3.دقت در استفاده همزمان با محصولات فعال:
اگر از محصولات پوستی فعالی مثل رتینوئیدها، اسیدهای لایهبردار (گلیکولیک، سالیسیلیک، لاکتیک)، بنزوئیل پراکساید یا هر درمان تجویزی برای پوست استفاده میکنید، حتماً در مورد اسکراب با پزشک خود مشورت کنید یا حداقل فاصله زمانی را رعایت کنید.
این محصولات خود باعث نازک شدن لایه شاخی پوست و لایهبرداری میشوند؛ ترکیب آنها با اسکراب مکانیکی ممکن است منجر به لایهبرداری بیش از حد و تحریک شدید شود. برای مثال، اگر شبها کرم رتینول میزنید، صبح یا روز بعد اسکراب نکنید. یا اگر همین امروز پوستتان را اسکراب کردهاید، همان روز از ماسک اسیدی قوی استفاده نکنید. به طور کلی همزمان به یک نوع لایهبردار پایبند باشید و در روتین خود تعادل را حفظ کنید.
4.مرطوبکننده بعد از اسکراب الزامی است:
پس از هر بار اسکراب (چه صورت، چه بدن، چه لب) حتماً از یک محصول مرطوبکننده استفاده کنید. اسکراب چربیهای سطحی و عوامل رطوبترسان طبیعی پوست را موقتاً کاهش میدهد و اگر جایگزین نشوند، پوست خشک و کشیده خواهد شد. یک کرم، لوسیون یا بالم مناسب بلافاصله بعد از آبکشی اسکراب، به حفظ سلامتی پوست کمک میکند و مانع پوستهپوسته شدن یا خارش میشود.
5.بعد از اسکراب از آفتاب دوری کنید یا ضدآفتاب بزنید:
لایهبرداری، لایههای تازه و جوان پوست را در معرض محیط قرار میدهد که نسبت به آفتاب حساسترند. تا 24 ساعت پس از اسکراب شدید، از آفتاب گرفتن یا سولاریوم پرهیز کنید. اگر مجبورید در آفتاب باشید، حتماً ضدآفتاب با SPF بالا بزنید و پوست را پوشش دهید. متخصصان اشاره میکنند که بعد از لایهبرداری، پوست به طور موقت حساسیت بیشتری به نور خورشید دارد و احتمال آفتابسوختگی افزایش مییابد. بنابراین زمانبندی اسکراب را طوری تنظیم کنید که یا شب باشد یا روزهایی که بیرون نمیروید.
6.فواصل زمانی و پرهیز از اسکراب بیش از حد:
همانطور که پیشتر هم ذکر شد، یکی از کلیدیترین نکات در لایهبرداری، اعتدال در تعداد دفعات است. اگر بیش از حد پوست را لایهبرداری کنید، نتیجهاش برهم خوردن سد حفاظتی پوست، قرمزی مزمن، خشکی شدید و حتی پوستهپوسته شدن و زخم خواهد بود. برای اکثر افراد ۱-۲ بار اسکراب در هفته کفایت میکند.
افرادی که پوست خیلی چرب و ضخیمی دارند شاید تا ۳ بار در هفته (با محصولات ملایم) تحمل کنند، ولی این حد بالاست و بهتر است با احتیاط همراه باشد. به محض مشاهده نشانههای تحریک (قرمزی مداوم، حساس شدن زیاد پوست، احساس سوزش یا نازک شدن پوست) فوراً دفعات اسکراب را کم کنید یا موقتاً متوقف کنید تا پوست به حالت عادی برگردد.
6.انتخاب اسکراب متناسب با پوست:
یک نکته مهم، استفاده از اسکراب مناسب نوع پوست است. اگر پوست حساسی دارید، از اسکرابهای بسیار ملایم با دانههای ریز و مواد تسکیندهنده (مانند آلوئهورا، جو دوسر، عسل) استفاده کنید و مدت خیلی کوتاهی اسکراب کنید. برعکس، اگر پوست بدن شما ضخیم و چرب است (مثلاً کف پا یا آرنج پینه بسته)، میتوانید از اسکرابهایی با دانههای درشتتر یا ابزار کمکی مثل برس بدن استفاده کنید. اما در هر دو حالت، به واکنش پوست خود توجه کنید. یک قانون کلی: اگر هنگام اسکراب پوستتان احساس سوزش یا درد کرد، یا بعد از آن تا ساعتی قرمز ماند، یعنی اسکراب نامناسب یا بیش از حدی انجام دادهاید.
7.عدم اسکراب در شرایط خاص:
در برخی موارد بهتر است کلاً قید اسکراب را بزنید یا انجام آن را به تعویق بیندازید. مثلاً اگر آکنه التهابی شدید، رزاسه فعال، پسوریازیس یا اگزمای حاد دارید، لایهبرداری مکانیکی میتواند مشکل را تشدید کند. در این شرایط درمان بیماری زمینهای در اولویت است و اسکراب ممکن است بعداً و تحت نظر پزشک انجام شود. همچنین پس از اقدامات پوستی حرفهای مثل لیزر، میکرودرم ابریژن یا پیلهای شیمیایی قوی، تا مدت مشخصی نباید اسکراب کنید. همیشه دستورالعمل متخصص پوست یا بروشور درمان را دنبال کنید.
8.آبرسانی کافی به بدن:
آب کافی بنوشید و پوست را از داخل هیدراته نگه دارید. پوست کمآب بعد از اسکراب بیشتر دچار تحریک میشود. تغذیه مناسب و نوشیدن آب، به پوست کمک میکند تا پس از لایهبرداری سریعتر ترمیم شود.
با رعایت این نکات، اسکراب به یک تجربه مثبت و مفید برای پوست شما تبدیل خواهد شد. یادتان باشد هدف از اسکراب «بهتر کردن پوست» است نه جنگیدن با آن! همیشه با عشق و ملایمت با پوستتان رفتار کنید تا لطف آن را در زیبایی و سلامت ببینید.
چه کسانی باید (یا نباید) از اسکراب استفاده کنند؟
با وجود فواید متعدد اسکراب، اینطور نیست که برای همه افراد در هر شرایطی مناسب باشد. در این بخش مشخص میکنیم چه پوستها و افرادی بیشتر از اسکراب بهره میبرند و برعکس چه کسانی بهتر است در استفاده از اسکراب احتیاط کنند یا پرهیز نمایند:
مناسب برای استفاده منظم از اسکراب:
1.افراد با پوست معمولی، مختلط یا چرب:
اگر پوستتان ضخیم، چرب یا مستعد جوشهای سرسیاه است، احتمالاً از اسکراب منظم سود خواهید برد. پوستهای چرب اغلب به دلیل تولید چربی زیاد، دچار منافذ بسته و کدر شدن سطح میشوند. لایهبرداری کمک میکند این منافذ باز شوند و ظاهر پوست شفافتر شود. همچنین پوستهای مختلط که در ناحیه T (پیشانی، بینی، چانه) چرب و در بقیه قسمتها خشکاند، میتوانند در آن نواحی چربتر از اسکراب بهره بگیرند. البته حتی در پوست چرب هم باید از اسکراب خیلی خشن خودداری کرد تا پوست بیش از حد تحریک و ملتهب نشود.
2.افراد با پوست بدن خشک و فلسی:
کسانی که پوست بدنشان خشک و پوستهپوسته است (مثلاً روی بازوها یا پاها حالت فلسی پیدا کرده)، با اسکراب آرام میتوانند این حالت را برطرف کنند. دکترهای پوست میگویند در سنین بالاتر پوست بازوها و پاها خیلی خشک میشود و ممکن است بافت خشن و پوستهداری شبیه پوست مرغی پیدا کند. لایهبرداری ملایم فیزیکی (مثلاً با یک لیف نرم یا اسکراب حاوی شکر) انتخاب خوبی برای این افراد است تا پوستشان نرمتر و صافتر شود. البته باید همراه با آن از کرمهای مرطوبکننده غنی هم استفاده کنند تا خشکی برنگردد.
3.قبل از برخی مناسبتها یا مراحل زیبایی:
هر کسی که میخواهد در یک مناسبت خاص (مثل عروسی، مهمانی مهم یا عکاسی) پوستش در بهترین حالت باشد، میتواند چند روز قبل از آن یک جلسه اسکراب صورت و بدن انجام دهد تا پوستش درخشان و تازه شود. همچنین قبل از آرایشهای خاص یا خود-برنزه کردن پوست نیز استفاده از اسکراب توصیه میشود، چون پایهی پوست را برای نتیجه بهتر آماده میکند.
4.افرادی که میخواهند تاثیر سایر محصولات را افزایش دهند:
همانطور که گفته شد، اسکراب جذب سرمها و کرمها را بیشتر میکند. اگر فردی از سرمهای گرانقیمت یا درمانی استفاده میکند و میخواهد بهترین نتیجه را بگیرد، میتواند روتین لایهبرداری هفتگی ملایمی داشته باشد تا پوستش بهتر پذیرای آن محصولات باشد. البته نباید بلافاصله بعد از اسکراب از محصولات قوی (مثل رتینول) استفاده کرد، ولی به طور کلی داشتن برنامه لایهبرداری منظم باعث میشود اثرگذاری محصولات نگهدارنده پوست در بلندمدت افزایش یابد.
احتیاط یا پرهیز از اسکراب برای:
1.پوستهای خیلی حساس یا مستعد قرمزی:
اگر پوست شما به بیشتر محصولات واکنش نشان میدهد، به راحتی قرمز میشود یا حالاتی مثل سوزش، گزگز و خشکی مفرط را تجربه میکند، احتمالاً لایهبرداری مکانیکی برایتان مناسب نیست یا باید با احتیاط زیادی انجام شود. پوست حساس ممکن است حتی با یک اسکراب ملایم هم تحریک شود. برای این نوع پوستها معمولاً روشهای جایگزین مثل لایهبردارهای آنزیمی یا ماسکهای ملایم آنزیمی توصیه میشود. اگر اصرار به اسکراب دارید، فاصلههای طولانی (مثلاً ماهی یکبار) و محصولات فوق ملایم مخصوص پوست حساس را انتخاب کنید و حتماً قبل از آن تست پَچ انجام دهید.
2.افراد مبتلا به بیماریهای التهابی پوست:
در مواردی مانند اگزما، پسوریازیس، درماتیت سبورهای، آکنه کیستیک یا روزاسه شدید، به طور کلی نباید به پوست لایهبرداری فیزیکی تحمیل کرد مگر با اجازه پزشک. در بیماریهایی مثل اگزما و پسوریازیس، سد پوستی ضعیف است و اسکراب میتواند شعلهور شدن ضایعات را در پی داشته باشد. در مورد آکنه التهابی شدید نیز اسکراب مکانیکی ممکن است موجب پخش شدن باکتری و بدتر شدن جوشها شود. برای این افراد، لایهبرداری شیمیایی ملایم (مثل اسید لاکتیک بسیار رقیق یا پلیهیدروکسیاسیدها) زیر نظر پزشک ارجح است. اگر پوست شما هرگونه التهاب فعال و گسترده دارد، فعلاً از اسکراب صرفنظر کنید تا بیماری تحت کنترل درآید.
3.پوست دچار آفتابسوختگی یا آسیبدیده:
هرگونه سوختگی، سرمازدگی، ترک عمیق یا زخم روی پوست، خط قرمزی برای اسکراب است. مثلاً پس از یک آفتابسوختگی شدید، پوست در حال ترمیم و پوستهریزی است؛ در این حالت به هیچ وجه نباید لایهبرداری کرد و باید اجازه داد پوست خودش ترمیم شود. یا اگر به تازگی خراش یا بریدگی عمیقی داشتهاید، اجازه دهید کاملاً خوب شود. اسکراب کردن پوست آسیبدیده فقط درد و آسیب را تشدید میکند و ممکن است جای زخم را بدتر کند.
4.افراد با سابقه هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب (لک تیره شدن جای زخم):
اگر پوستتان مستعد این است که بعد از هر برش یا جوش یک لک تیره بگذارد (PIH)، باید از لایهبرداری خشن خودداری کنید. چون اسکراب شدید یک نوع التهاب ایجاد میکند و در پوستهای با رنگدانه بالا یا مستعد لک ممکن است به ایجاد لکههای تیره بینجامد. این افراد میتوانند اسکرابهای ملایم را خیلی بااحتیاط تست کنند، ولی به طور کلی روشهای ملایمتر (مثلاً لایهبردارهای شیمیایی سبک) برایشان بهتر است.
5.کسانی که از قبل روتین لایهبرداری قوی دارند:
اگر مثلاً شما هر شب از سرم اسید گلیکولیک ۱۰٪ استفاده میکنید (که خودش یک لایهبردار شیمیایی قوی است)، اضافه کردن اسکراب فیزیکی به روتین ممکن است اضافهکاری و مضر باشد. به جای آن شاید بهتر باشد یکی را انتخاب کنید. خیلی از متخصصان توصیه میکنند همزمان از چند روش اکسفولییشن استفاده نکنید، چون احتمال آسیب و تحریک بالا میرود. پس اگر تحت درمان با کرم لایهبردار پزشک هستید یا روتین شیمیایی دارید، از اسکراب فیزیکی صرفنظر کنید یا فقط گهگاه آن هم خیلی ملایم انجام دهید.
6.سنین خیلی کم:
پوست نوجوانان جوان عموماً خودش در حالت مطلوبی از نظر نوسازی قرار دارد و نیازی به اسکرابهای زیاد ندارد. مگر در موارد مشکلات خاص (مثل آکنه سرسیاه زیاد روی بینی در سن بلوغ) که آن هم باید با ملایمت باشد. به والدین توصیه میشود روی پوست کودکان و نوجوانان کمسن از محصولات خشن استفاده نکنند. پاکسازی معمول با شوینده کافیست و لایهبرداری شدید ممکن است بیشتر ضرر داشته باشد تا سود.
به طور خلاصه، اسکراب برای اکثر افراد بالغ با پوست نرمال تا چرب و سالم، در حد متعادل مفید است و میتواند جزئی از روتین مراقبتی آنها باشد. اما افرادی که پوست حساس یا مشکلدار دارند باید بسیار محتاط باشند و شاید از اسکراب صرف نظر کنند. اگر در مورد پوست خود مطمئن نیستید، بهترین راه مشورت با یک متخصص پوست است؛ پزشک میتواند تشخیص دهد که آیا لایهبرداری برای شما مناسب است یا خیر.
اسکرابهای طبیعی در مقابل اسکرابهای شیمیایی
در دنیای مراقبت پوست، اصطلاحات مختلفی برای انواع لایهبردارها به کار میرود. ممکن است شنیده باشید که کسی میگوید «من اسکراب طبیعی ترجیح میدم» یا دیگری بگوید «من پیلینگ شیمیایی انجام میدم به جای اسکراب». در این بخش، تفاوت اسکرابهای فیزیکی (طبیعی) و لایهبردارهای شیمیایی را توضیح میدهیم و مزایا و معایب هر کدام را بررسی میکنیم.
اسکرابهای طبیعی (فیزیکی):
منظور از اسکراب طبیعی، لایهبردارهایی است که از مواد فیزیکی و معمولاً طبیعی برای سایش پوست استفاده میکنند. برای مثال اسکراب شکر، اسکراب نمک دریا، اسکراب قهوه، اسکراب با پودر مغز هسته زردآلو یا گردو و … همگی در این دستهاند. حتی لیف حمام سنتی یا براش صورت نیز ابزارهای لایهبرداری فیزیکی هستند. مزیت اصلی این اسکرابها اثر فوری و حس لذتبخش تمیزی پس از استفاده است – شما بلافاصله پوست صافتری را احساس میکنید.
همچنین بسیاری از افراد مواد طبیعی را ایمنتر و سالمتر میدانند و ترجیح میدهند ترکیبات مصنوعی روی پوست نگذارند. با این حال، معایبی نیز وجود دارد: کنترل شدت لایهبرداری در روشهای فیزیکی سختتر است (بسته به میزان فشار دست شما و زبری دانهها دارد) و در صورت بیاحتیاطی ممکن است خشنی بیش از حد و خراش پوست اتفاق بیفتد.
همانطور که گفتیم ذرات خیلی درشت یا تیز (مثل هسته زردآلو خرد شده) میتوانند میکروترک ایجاد کنند. بعلاوه، همهی مواد طبیعی هم برای صورت مناسب نیستند (مثلاً شکر برای لب و بدن خوب است ولی برای پوست صورت کمی خشن محسوب میشود). در مجموع، اسکرابهای طبیعی اگر درست انتخاب و بهملایمت استفاده شوند، راهی موثر و کمهزینه برای لایهبرداری هستند، اما نیاز به دقت و گوش دادن به واکنش پوست دارند.
لایهبردارهای شیمیایی (پیلینگ):
اینها محصولاتی هستند (معمولاً به فرم سرم، تونر، ماسک یا لوسیون) که حاوی اسیدهای لایهبردار یا آنزیمهای میوه هستند. معروفترینشان آلفا هیدروکسی اسیدها (مانند اسید گلیکولیک، لاکتیک، سیتریک) و بتا هیدروکسی اسیدها (مانند اسید سالیسیلیک) و پلیهیدروکسی اسیدها (مثل گلوکونولاکتون) میباشند. این ترکیبات با نفوذ به لایهی سطحی پوست، اتصالات بین سلولهای مرده را شل کرده و حل میکنند. نتیجه این میشود که بدون نیاز به سایش فیزیکی، آن سلولها جدا شده و پوست تازه نمایان میشود.
مزیت بزرگ لایهبردارهای شیمیایی این است که یکنواختتر و قابلکنترلتر عمل میکنند – شما به جای دست، با درصد و pH اسید مشخصی لایهبرداری میکنید که معمولاً ملایم و تدریجی است. مثلا یک تونر ۵٪ اسید گلیکولیک را میتوانید هر شب بزنید و طی چند هفته ببینید پوست نرمتر و روشنتر شده بدون اینکه پوستهپوسته یا زخمی شود.
لایهبردارهای شیمیایی برای پوست صورت و حساس بسیار مناسبترند چون ذرات خشن ندارند که بخراشند. همچنین برخی از آنها خواص اضافه دارند – مثلاً سالیسیلیک اسید داخل منافذ میرود و چربی را حل میکند که برای آکنه عالیست، یا اسید لاکتیک خاصیت آبرسانی هم دارد.
از سوی دیگر، معایب پیلینگ شیمیایی: این محصولات ممکن است ابتدا کمی سوزش یا قرمزی بدهند، برخی افراد به آنها آلرژی یا حساسیت دارند، و مهمتر از همه پوست را نسبت به آفتاب بسیار حساس میکنند چون لایهبرداری عمقیتری انجام میشود. بنابراین کسی که از اسیدها استفاده میکند حتماً باید هر روز ضدآفتاب بزند، در غیر این صورت امکان ایجاد لک و آفتابسوختگی هست. همچنین نتایج آنها معمولاً تدریجی است و مثل اسکراب حس آنی پاکی و صافی را القا نمیکنند.
ترکیب دو روش:
آیا میتوان همزمان هم اسکراب فیزیکی کرد و هم از پیل شیمیایی بهره برد؟ بله، در صورتی که با احتیاط و شناخت پوست باشد، ترکیب این دو روش در روتین امکانپذیر است. بعضی محصولات حتی هردو خاصیت را یکجا دارند (مثلاً ماسکهای صورت حاوی آنزیم میوه + دانههای اسکراب). اما اصول کلی ایمنی را باید رعایت کرد: مثلاً در یک روز از هر دو روش استفاده نکنید. اگر صبح اسکراب میکنید، همان روز شب از تونر اسیدی استفاده نکنید و برعکس. یا یک هفته اسکراب فیزیکی کنید، هفته بعد پیلینگ شیمیایی. به پوست فرصت بدهید بین دو لایهبرداری استراحت کند.
پوست شما خودش نشان خواهد داد چه چیزی را بهتر میپسندد. برخی افراد پوستشان فقط یکی از این روشها را تحمل میکند. به هر حال، هر دوی این رویکردها هدف یکسانی دارند (برداشتن لایه مرده بیرونی)، فقط ابزارشان فرق میکند. شما میتوانید بر اساس نوع پوست، بودجه و ترجیحات شخصی، یکی را انتخاب کنید یا در مواقع مختلف از هر دو بهره ببرید.
به طور خلاصه، اسکرابهای فیزیکی یا طبیعی حس تمیزی فوری و لذتبخشی میدهند و برای نواحی مانند بدن عالی هستند، در حالی که لایهبردارهای شیمیایی کنترلشدهتر و مناسبتر برای صورتهای حساساند و مزایای درمانی بیشتری (مثل ضدجوش یا ضدلک بودن) هم دارند. اگر پوست سالم و مقاومی دارید، میتوانید از هر دو روش بهره بگیرید. مثلاً هفتهای یکبار اسکراب شکر برای بدن و یک تونر اسید لاکتیک ۵٪ دو شب در هفته برای صورت.
اما اگر پوست خیلی حساسی دارید شاید بهتر باشد فقط از روش شیمیایی ملایم استفاده کنید. در هر صورت، هدف رسیدن به پوستی شفاف و سالم است و راهش را میتوانید با آزمون و خطای کنترلشده پیدا کنید.
جایگاه اسکراب در روتین مراقبت پوست و بهترین روش استفاده
حال که با انواع اسکراب و نحوه استفاده هر کدام آشنا شدیم، این سوال پیش میآید که چگونه اسکراب را در برنامه مراقبت پوست روزانه/هفتگی خود بگنجانیم؟ در این بخش به زمانبندی و روش ادغام اسکراب در روتین پوستی میپردازیم و چند توصیه کلی برای کسب بهترین نتیجه ارائه میدهیم.
تعداد دفعات و زمان استفاده را مشخص کنید:
بر اساس نوع پوست و مشغلههای خودتان، یک برنامه واقعبینانه برای اسکراب در نظر بگیرید. برای مثال شاید تصمیم بگیرید هر شنبه شب اسکراب صورت انجام دهید و هر سهشنبه اسکراب بدن. یا مثلاً آخر هفتهها که وقت بیشتری دارید به هر دو برسید. مهم این است که فواصلی حداقل چند روزه بین اسکرابها باشد تا پوست فرصت بازسازی داشته باشد. اگر یک هفته فراموش کردید یا وقت نشد، وسواس به خرج ندهید – هفته بعد انجام دهید. استمرار کلی در درازمدت مهم است، نه اینکه دقیقاً حتماً در فلان روز باشد.
اسکراب را در مرحله درست انجام دهید:
در روتین مراقبتی، اسکراب (یا هر نوع لایهبرداری) پس از پاکسازی و قبل از مراحل درمانی/مرطوبکنندگی قرار میگیرد. یعنی اول صورت یا بدن را با شوینده مناسب تمیز کنید، سپس اسکراب کنید، بعد از آن ماسک، سرم، کرمهای درمانی و در نهایت مرطوبکننده و ضدآفتاب را اعمال کنید.
اگر از تونر استفاده میکنید، بستگی به نوع تونر دارد: تونرهای معمول آبرسان را بعد از اسکراب میتوان استفاده کرد؛ اما اگر تونر شما حاوی اسید لایهبردار است، در روزی که اسکراب کردهاید بهتر است آن تونر اسیدی را استفاده نکنید (تا دو لایهبرداری روی هم نشود).
شب بهتر از صبح:
توصیه میشود اسکراب صورت و بدن را در شب انجام دهید. زیرا شب هنگام پوست وارد فاز ترمیم و بازسازی میشود و لایهبرداری قبل از آن کمک میکند این روند بهتر انجام شود. همچنین شما بعد از اسکراب شب، در معرض آفتاب قرار نمیگیرید و تا صبح پوست فرصت ریکاوری دارد. صبح روز بعد حتماً کرم ضدآفتاب بزنید. البته اگر زمانی مجبور شدید صبح اسکراب کنید (مثلاً دوش صبحگاهی)، اشکالی ندارد ولی حتماً پس از آن ضدآفتاب را فراموش نکنید.
گوشهای برای لبها:
اسکراب لب را میتوانید به صورت یک روتین جداگانه یا همراه با اسکراب صورت انجام دهید. مثلا هر شنبه که صورت را اسکراب میکنید، لبها را هم همان موقع اسکراب کنید. یا میتوانید برنامه جداگانهای داشته باشید – مثلاً شب قبل از اینکه قرار است رژ لب مات بزنید، لبها را اسکراب کنید. به هر حال، اسکراب لب زمان خیلی زیادی نمیبرد ولی تاثیر خوبی در آرایش لب و زیبایی لبها دارد.
ترتیب اسکراب بدن در حمام:
برای اسکراب بدن در حمام، بهتر است بعد از شستشوی معمول بدن با شامپو بدن یا صابون، این کار را انجام دهید. یعنی اول آلودگیها را پاک کنید، بعد اسکراب بزنید. و بعد از اسکراب هم اگر قصد شیو یا سایر کارها دارید انجام دهید. برخی افراد دوست دارند بعد از اسکراب با یک شوینده ملایم بدن را بشویند تا حتماً تمام دانهها و روغنهای اسکراب پاک شود؛ این کار اختیاری است اما اگر احساس میکنید پوستتان پس از اسکراب چرب شده (مثلاً به خاطر وجود روغن نارگیل در ترکیب اسکراب)، میتوانید یک شستشوی سبک انجام دهید. فقط بلافاصله پس از خروج از حمام مرطوبکننده بزنید.
سایر لایهبرداریها را در نظر داشته باشید:
همانطور که گفتیم اگر مثلا یک شب از ماسک اسیدی استفاده میکنید، همان هفته شاید دیگر اسکراب فیزیکی لازم نباشد. یا اگر صبحها از یک براش سیلیکونی برای پاکسازی استفاده میکنید (که یک نوع لایهبرداری خیلی ملایم است)، این را هم به حساب بیاورید. هدف این است که تعادل را رعایت کنید و پوستتان را بیش از حد لایهبرداری نکنید. این تعادل برای هرکس متفاوت است: برخی پوستها هفتهای سه بار لایهبرداری را تحمل میکنند، برخی فقط هفتهای یکبار. پس روتین را مطابق نیاز پوست خود تنظیم کنید نه صرفاً بر اساس توصیه دیگران.
بعد از اسکراب به پوست استراحت دهید:
وقتی اسکراب (یا پیلینگ) انجام دادید، تا چند ساعت پوست را دستکاری نکنید. مثلاً پس از اسکراب صورت، همان شب دیگر از اسکراب یا ماسک دیگر استفاده نکنید؛ فقط مراحل روتین (سرم، کرم) را انجام داده و اجازه دهید پوست استراحت کند. بعد از اسکراب بدن هم تا میتوانید لباس خیلی تنگ و زبر نپوشید که روی پوست ساییده شود – بگذارید پوست آزاد و راحت باشد.
نوشیدن آب و رژیم غذایی:
جالب است بدانید تغذیه شما هم میتواند بر موفقیت روتین لایهبرداری اثر بگذارد. مثلاً اگر آب کافی ننوشید، پوستتان خشک میشود و بعد از اسکراب ممکن است احساس بدی داشته باشید. یا کمبود ویتامینها میتواند سرعت بازسازی پوست را کم کند. پس در کنار رسیدگی بیرونی، از درون هم به پوستتان توجه کنید تا نتایج بهتری بگیرید.
در نهایت، گنجاندن اسکراب در برنامه مراقبت پوست یک تصمیم هوشمندانه برای بیشتر افراد است. فقط باید به شکل هوشمندانه و متناسب با شرایط پوستتان این کار را انجام دهید. با گذشت زمان، خودتان خواهید فهمید که چه نوع اسکرابی، هر چند وقت یکبار و در چه زمانی برای شما ایدهآل است.
نتیجهگیری و توصیه پایانی
اسکراب یا لایهبرداری فیزیکی، یک روش موثر برای حفظ شفافیت، نرمی و سلامت پوست است که اگر درست به کار گرفته شود میتواند پوستتان را متحول کند. ما در این مقاله دیدیم که اسکراب چیست، چه فواید اثباتشدهای دارد و چگونه باید هر نوع اسکراب (صورت، بدن، لب) را به درستی استفاده کرد. همچنین به نکات مهم ایمنی و موارد منع استفاده پرداختیم و فرق اسکرابهای طبیعی و شیمیایی را بیان کردیم.
اکنون شما میدانید که چطور از این ابزار قدرتمند به نفع زیبایی خود استفاده کنید. فقط یادتان باشد: کلید موفقیت در استفاده از اسکراب، ملایمت، مداومت و توجه به واکنش پوست است. اگر این سه اصل را رعایت کنید، اسکراب برای شما تبدیل به یک عادت مفید و لذتبخش خواهد شد که هر بار پوستتان را شادابتر و درخشانتر میکند.
در پایان، اگر به دنبال تهیه یک اسکراب باکیفیت هستید، حتماً از منابع معتبر خرید کنید. در فروشگاه آنلاین تراست میتوانید انواع اسکراب صورت و بدن را مشاهده کنید و با توجه به نوع پوست و نیازتان انتخاب مناسبی داشته باشید. به خاطر داشته باشید که زیبایی پوست سرمایهای است که با مراقبت صحیح حفظ میشود. پس از امروز با دانش بیشتری که درباره اسکراب به دست آوردهاید، مراقب پوست خود باشید و از داشتن پوستی سالم و زیبا لذت ببرید.